Gisteren hebben de 'twintig commissie van Balkenende" hun rapporten opgeleverd. Het was ruimschoots op het nieuws. Om eerlijk te zijn, ik heb ze nog niet allemaal gelezen. Het zijn nog maar ambtelijke voorstellen. Sommige voorstellen zijn dermate verstrekkend dat je je kunt afvragen of dit op voldoende politiek draagvlak kan rekenen. Dat het gaat om lastige keuzes, dat was wel duidelijk toen gisteravond de verschillende woordvoerders voor het nieuws hun mening gaven over de voorstellen. Ik ben begonnen rapport nummer 18: het rapport van de commissie Kalden over het openbaar bestuur.
Een variant die deze commissie beschrijft is de afschaffing van de provincies en het creëren van 25 tot 35 grote gemeenten. Kalden trekt de vergelijking met de veiligheidsregio's, waar we er in Nederland ook ongeveer 25 van hebben. Gooi en Vechtstreek is zo'n veiligheidsregio, maar wel één van de kleinste in het land. Niet voor niets gaat de politieregio Gooi en Vechtstreek al fuseren met Flevoland. Waarom zou de veiligheidsregio dan al niet snel volgen. Kortom, dat is dus één variant: afschaffing van de provincies en het creëren van gemeenten die net zo groot zijn als Gooi en Vechtstreek en Flevoland samen. Een andere variant is het creëren van vijf tot acht provincies en het creëren van 100 tot 150 gemeenten. Dan heb je het dus over gemeenten met een gemiddelde grootte van zo'n 100.000 tot 150.000 inwoners. In zo'n variant zou Gooi en Vechtstreek dan uiteenvallen in twee gemeenten.
Daarnaast komt de commissie nog met voorstellen om te bezuiniging op de rijksvergoeding aan de gemeenten. Deze besparing loopt op tot 1,7 miljard. Voor Huizen toch al gauw € 3,5 miljoen. Terwijl we in het collegeprogramma hebben gerekend met een eerste tranche van € 2 miljoen. Dan hebben we in ons dorp ook nog een paar harde noten te kraken. Nogmaals, niets is nog zeker. Eerst komen er verkiezingen. In het nieuwe regeerakkoord worden er afspraken gemaakt. En dan zullen we weten welke keuzes er zijn gemaakt en wat er op de gemeenten af komt. We weten ook nog niet of de soep zo heet gegeten wordt als dat het gisteren is opgediend. Zeker is wel dat taboe's doorbroken gaan worden. Vergeleken bij de voorstellen die gisteren zijn gepubliceerd, zijn de discussies over de gemeentelijke herindeling in Gooi en Vechtstreek die we de afgelopen jaren hebben gevoerd opeens "klein bier".
Soms moet je een crisis aangrepen om taboes te doorbreken. Dat is gezond en daar kun je als samenleving sterker uitkomen. Wat ik wel een punt van zorg vindt is de herkenbaarheid en de aanspreekbaarheid van het lokaal bestuur. Als de gemeente straks op deze maat en schaal opereert als op dit moment een provincie, dan is dat een punt van zorg. Welke burger kent er op dit moment een statenlid?